Een jonge vrouw zonder huis of geld verscheen op een dag bij de ranch en vroeg slechts om een glas water. Niemand kon vermoeden dat juist zij het anker zou worden voor twee kinderen die na de dood van hun moeder langzaam uit elkaar vielen. Tot iemand haar recht in het gezicht zei:
‘Je bent niets meer dan een vervanger voor een dode vrouw.’
En toen dook er een oude brief op die alles op zijn kop zette.
Jacinta bleef die nacht op de ranch. Toch voelde het vanaf dat moment alsof haar vertrek slechts een kwestie van tijd was.
Elke ochtend stond ze nog voor zonsopgang op. Ze kookte, waste de kleren, verzorgde de tuin en waakte over de kleine Nicolás. Aan de buitenkant leek er niets veranderd.
Maar tijdens het bakken van tortilla’s zong ze niet meer.
Mateo merkte het.
‘Ik heb je nooit met Lucía vergeleken,’ probeerde hij haar uit te leggen.
Jacinta keek hem aan.
‘Ze was mijn vrouw,’ vervolgde hij. ‘Ik kan haar niet uit mijn verleden wissen.’
‘Dat vraag ik ook niet.’
‘Wat vraag je dan wel?’
‘Dat je naar míj kijkt wanneer je me aankijkt. Niet naar iemand die er niet meer is.’
Mateo zweeg.
En precies dat zwijgen maakte alles erger.
Ook Ximena voelde dat er iets tussen hen veranderd was. Het meisje begon maaltijden over te slaan. ’s Avonds sleepte ze haar dekens naar buiten en viel ze terug in dezelfde vreemde gewoonten die na de dood van haar moeder waren ontstaan.
Jacinta begreep waarom.
Ximena bereidde zich voor op het volgende afscheid.
Op een avond stond het meisje voor het raam naar de lege weg te kijken.
‘Je moeder komt niet over die weg terug,’ zei Jacinta voorzichtig.
‘Jawel.’
Jacinta ging naast haar staan.
‘Ik wou dat het waar was.’
Ximena draaide zich plotseling om.
‘Nee. Dat wil jij helemaal niet.’
Jacinta voelde de woorden als een klap.
‘Ik wil alleen niet dat iemand je ooit dwingt je moeder te vergeten.’
‘Ga dan weg.’
‘Waarom?’
‘Omdat papa mama vergeet als jij blijft.’
Jacinta zei niets meer.
In haar kamer haalde ze het versleten receptenboek van haar eigen moeder tevoorschijn. Tussen de vergeelde bladzijden ontbrak er één: het recept voor de kweeperentaart die haar moeder vroeger ieder jaar voor haar verjaardag maakte.
Sinds die bladzijde verdwenen was, vierde Jacinta haar verjaardag niet meer.
Nu begreep ze Ximena’s angst beter dan ooit.
Soms ben je niet bang dat iemand sterft.
Je bent bang dat uiteindelijk niemand zich die persoon nog zal herinneren.
Intussen werd het leven op de ranch steeds moeilijker.
Doña Remedios verspreidde in het dorp het gerucht dat Jacinta alleen bij Mateo bleef omdat ze zijn bezit wilde. Klanten stopten met het kopen van zijn kaas. De molenaar weigerde hem nog krediet te geven.
Daarna verscheen Severiano, de broer van Lucía.
Hij kwam niet om te vragen hoe het met de kinderen ging.
Hij kwam om ze mee te nemen.
‘Mijn nichtje en neefje horen niet bij een vreemde vrouw op te groeien.’
Mateo keek hem ijzig aan.
‘Tien maanden,’ zei hij. ‘Tien maanden heb je niet één keer gevraagd of ze genoeg aten.’
‘Ik rouwde om mijn zus.’
‘Verdriet verschoont geen luiers. Verdriet blijft niet wakker naast een ziek kind.’
Severiano diende klachten in bij de autoriteiten.
Niet veel later verscheen er een ambtenaar op de ranch. Hij controleerde het huis, sprak met Mateo en onderzocht de omstandigheden waarin de kinderen leefden.
Hij vond niets dat reden tot ingrijpen gaf.
Toch liet hij een waarschuwing achter: als de beschuldigingen bleven binnenkomen, kon er een officieel onderzoek naar de voogdij volgen.
Voor Jacinta was dat genoeg.
‘Ik vertrek.’
Mateo schudde zijn hoofd.
‘Nee.’
‘Jij bepaalt niet of ik blijf.’
‘Dat weet ik. Maar ik laat anderen ook niet beslissen dat jij hier niet thuishoort.’
Jacinta keek hem lang aan.
‘En waarom hoor ik hier volgens jou thuis, Mateo?’
Hij antwoordde niet meteen.
‘Omdat je van míj houdt?’ vroeg ze. ‘Of omdat iedereen zegt dat ik je aan Lucía herinner?’
Zijn aarzeling was nauwelijks zichtbaar.
Maar Jacinta zag haar.
Ze liep naar haar kamer en begon haar koffer in te pakken.
Toen klonk Nicolás’ hoest vanuit de andere kamer.
Eerst één keer.
Daarna opnieuw.
Binnen een uur brandde het kleine lichaam van de koorts en werd zijn ademhaling steeds moeilijker.
Mateo verstijfde.
Hij had dit eerder gezien.
Bij Lucía.
‘Ik haal dokter Herrera.’
Jacinta keek naar buiten. De regen sloeg tegen de ramen.
‘De rivier staat bijna buiten haar oevers.’
‘Dan moet ik sneller zijn.’
Hij verdween de storm in.
Jacinta bleef achter bij Nicolás. Ze koelde zijn voorhoofd met vochtige doeken, hield hem nauwlettend in de gaten en liet hem telkens kleine slokjes drinken.
Om 1.47 uur werd Ximena wakker.
Ze kwam de kamer binnen, zag haar broertje rillen en bleef stokstijf staan.
In één ogenblik was ze weer het meisje dat haar moeder verloor.
‘Nee…’
Jacinta draaide zich om.
‘Ximena?’
‘Nee! Niet nog een keer!’
Het meisje zakte tegen de muur naar beneden.
Jacinta haastte zich naar haar toe en knielde voor haar.
‘Kijk naar mij.’
‘Jij gaat ook weg!’ riep Ximena. ‘Iedereen gaat weg!’
‘Ik ben hier.’
‘Mama zei ook dat ze zou blijven!’
Jacinta voelde haar keel dichtknijpen.
Ze kon geen belofte doen waarvan ze niet wist of ze die kon houden.
Dus loog ze niet.
‘Ik weet niet wat morgen brengt,’ fluisterde ze. ‘Maar vannacht blijf ik hier. Bij Nicolás. En bij jou.’
Ze pakte Ximena’s hand.
‘Adem met me mee.’
Jacinta ging op de vloer zitten en begon zacht het slaapliedje te zingen dat haar eigen moeder tijdens onweersbuien voor haar had gezongen.
Langzaam werd Ximena rustiger.
Uiteindelijk legde ze haar hoofd tegen Jacinta’s schouder.
‘Laat Nicolás alsjeblieft niet doodgaan.’
‘Ik laat hem niet alleen.’
Ximena kneep steviger in haar hand.
‘Mij ook niet?’
‘Jou ook niet.’
Het meisje kroop dichter tegen haar aan.
‘Mama…’
Jacinta sloot haar ogen.
Ze verbeterde haar niet.
Toen het ochtendlicht eindelijk door de ramen viel, keerde Mateo terug met dokter Herrera. Zijn kleren waren doorweekt en door een val onderweg had hij zich verwond.
De dokter onderzocht Nicolás.
De jongen zou herstellen.
Jacinta’s voortdurende zorg had voorkomen dat zijn toestand gevaarlijk verslechterde.
Mateo keek naar zijn zoon.
Daarna naar Ximena, die tegen Jacinta in slaap was gevallen.
En ten slotte naar de half ingepakte koffer die nog altijd in de gang stond.
Toen begreep hij eindelijk wat hij al die tijd verkeerd had gedaan.
Opnieuw van iemand houden betekende niet dat hij Lucía vergat.
Maar de mensen die nog leefden van zich wegduwen om haar herinnering onaangetast te bewaren, betekende dat hij hen allemaal kon verliezen.
Die ochtend liep Mateo rechtstreeks naar de winkel van Doña Remedios.
Er waren genoeg mensen aanwezig om ieder woord te horen.
‘Jacinta vervangt Lucía niet,’ zei hij luid. ‘Dat heeft ze nooit gedaan.’
Doña Remedios verstijfde.
‘Zij is de vrouw van wie ik houd,’ vervolgde Mateo. ‘En als zij mij nog wil, vraag ik haar ten huwelijk.’
De kleur verdween uit Remedios’ gezicht.
‘Je weet niet wat je doet.’
‘Dan vertel je me waarom.’
Ze keek om zich heen.
‘Je kent niet het hele verhaal.’
‘Vertel het me dan.’
Maar Remedios zweeg.
Mateo wachtte niet langer.
Terug op de ranch vond hij Jacinta tussen de planten in de tuin.
Hij bleef voor haar staan.
‘Ik bezit geen groot landgoed,’ zei hij. ‘Mijn dak lekt. Ik heb twaalf koeien, twee kinderen die nog moeten leren dat niet ieder afscheid voor altijd is… en ik ben verschrikkelijk slecht in zeggen wat ik voel.’
Jacinta keek hem zwijgend aan.
Mateo pakte haar hand.
‘Maar één ding weet ik zeker. Als ik naar jou kijk, zie ik jou. Niet Lucía. Geen herinnering. Jou.’
Jacinta’s ogen vulden zich met tranen.
‘Ik hou van je, Jacinta. Wil je met me trouwen?’
Ze liet de stilte even tussen hen hangen.
‘Alleen onder één voorwaarde.’
‘Welke?’
‘Lucía hoeft niet te verdwijnen zodat ik hier een plaats kan hebben.’
Mateo kneep zacht in haar hand.
‘Dat zal nooit nodig zijn.’
Jacinta knikte.
Ximena, die hen vanuit de deuropening had bekeken, kwam dichterbij en legde haar hand boven op die van hen.
Voor het eerst voelde het alsof hun verleden en toekomst naast elkaar mochten bestaan.
Toen klonk buiten het geratel van wielen.
Een wagen stopte voor het huis.
Doña Remedios stapte uit.
In haar hand hield ze een vergeelde envelop.
Haar gezicht stond ernstig.
‘Voordat jullie trouwen,’ zei ze, ‘moeten jullie iets weten.’
Mateo keek naar de envelop.
‘Wat is dat?’
Remedios hield hem stevig vast.
‘Een brief van Lucía.’
Jacinta verstijfde.
Remedios slikte.
‘Ze gaf hem aan mij voordat ze stierf. Ze vroeg me hem op het juiste moment te geven.’
‘Waarom heb je dat niet gedaan?’ vroeg Mateo.
Remedios sloeg haar ogen neer.
‘Omdat ik bang was voor wat er zou gebeuren als jij las wat erin stond.’
Ze stak de oude envelop naar hem uit.
‘Bijna een jaar lang heb ik Lucía’s laatste wens voor jullie verborgen gehouden.’
